مقالت چهارم: در علم طب و هدایت طبیب
از مجموعه اشعار نظامی عروضی در چهارمقاله
فهرست اشعار
بخش ۱ - مقدمه
طب صناعتی است که بدان صناعت صحت در بدن انسان نگاه دارند و چون زائل شود باز آرند و بیارایند او را به درازی موی و پاکی روی...
بخش ۲ - حکایت یک - ابوبکر دقاق
در سنهٔ اثنتی عشرة و خمسمایة در بازار عطاران نشابور بر دکان محمد محمد منجم طبیب از خواجه امام ابوبکر دقاق شنیدم که او گف...
بخش ۳ - حکایت دو - بختیشوع
بختیشوع یکی از نصارای بغداد بود. طبیبی حاذق و مشفقی صادق بود و مرتب به خدمت مأمون. مگر از بنی هاشم از اقرباء مأمون یکی ر...
بخش ۴ - حکایت سه - طبیب سامانیان
شیخ رئیس حجة الحق ابوعلی سینا حکایت کرد اندر کتاب «مبدأ و معاد» در آخر فصل «امکان وجود امور نادرة عن هذه النفس»، همی گوی...
بخش ۵ - حکایت چهار - محمد بن زکریای رازی
هم از ملوک آل سامان امیر منصور بن نوح بن نصر را عارضهای افتاد که مزمن گشت و بر جای بماند و اطبا در آن معالجت عاجز ماندن...
بخش ۶ - حکایت پنج - ابوعلی سینا و شفای بیمار عشق
ابو العباس مأمون خوارزمشاه وزیری داشت نام او ابوالحسین احمد بن محمد السهیلی، مردی حکیم طبع و کریم نفس و فاضل، و خوارزمشا...
بخش ۷ - حکایت شش - معالجهٔ حمال
صاحب کامل الصناعة طبیب عضدالدوله بود به پارس به شهر شیراز. و در آن شهر حمالی بود که چهارصد من و پانصد من بار بر پشت گرفت...
بخش ۸ - حکایت هفت - بوعلی و درمان آن که میپنداشت گاو است
مالیخولیا علتی است که اطبا در معالجت او فرو مانند. اگر چه امراض سوداوی همه مزمن است لیکن مالیخولیا خاصیتی دارد به دیر زا...
بخش ۹ - حکایت هشت - ادیب اسماعیل و زنده کردن مرده
در عهد ملکشاه و بعضی از عهد سنجر فیلسوفی بود به هرات و او را ادیب اسماعیل گفتندی. مردی سخت بزرگ و فاضل و کامل، اما اسباب...
بخش ۱۰ - حکایت نه - درمان شیخ الاسلام عبدالله انصاری کتابسوز
شیخ الاسلام عبدالله انصاری قدس الله روحه با این خواجه تعصب کردی و بارها قصد او کرد و کتب او بسوخت. و این تعصبی بود دینی ...