الباب الرّابع: فی صفة العقل و احواله وافعاله و غایة عنایته و سبب وجوده
از مجموعه اشعار سنایی غزنوی در حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
فهرست اشعار
بخش ۱ - فی صفة العقل واحواله وافعاله و غایة عنایته و سبب وجوده
ذکر العقل اوجب لان نتائجه اعجب، من لا عقل له لادین له، قال النّبی صلّیاللّٰه علیه وآله وسلّم: اوّل ما خَلَقاللّٰه تعال...
بخش ۲ - اندر ستایش عقل و عاقل و معقول
هرچه در زیر چرخ نیک و بدند خوشهچینان خرمن خردند چون درآمد ز بارگاه ازل شد بدو راست کار علم و عمل هم کلیدِ امور در دستش ...
بخش ۳ - فی اَنّ العقل سلطان الخلق و حجّة الحق
عقل سلطان قادر خوش خوست آنکه سایهٔ خداش گویند اوست سایه با ذات آشنا باشد سایه از ذات کی جدا باشد سایه جز بندهوار کی باش...
بخش ۴ - در شرف نفس و عقل
پدر و مادر جهان لطیف نفس گویا شناس و عقل شریف زین دو جفت شریف طاق مباش واندرین هر دو اصل عاق مباش بندگی کن همیشه ایشان ر...
بخش ۵ - حکایت در داد و ستد خردمند
معن دادی خمی درم به دمی باز کردی مُکاس در درمی گفت این خوی نزد من نه بدست جود مال و بخیلی خردست مال بدهم پی جوانمردی عقل...
بخش ۶ - در نفس کلّی و پیوستن به عقل و معرفت گوید
در عبارت کتاب مسطورست رقّ منشور و بیت معمورست اوست در سایهٔ پناه خرد حاجب بار بارگاه خرد کدخدای نبیّ مُرسل اوست عقل ثانی...
بخش ۷ - در روح حیوانی گوید
بعد ازان سالکان چو بشتابند علم حق در حدیث او یابند زانکه با علم صورت و صفتست فکرتش بیشتر ز معرفتست در بهار ار نه عدل وی ...
بخش ۸ - اندر کمال عقل
چار طبعش مرید و او پیر است ده حواسش سپاه و او میر است رنگ پنداشت را ز تختهٔ آز رو بشویش به آب و ذُلّ و نیاز زانکه اندر س...
بخش ۹ - اندر عزّت عقل
عزّتِ عقل هست سوی روان نزد روشن ضمیر پاک روان در اضافت سوی زمانه لطیف به اضافت به سوی عقل کثیف اول و آخر و عزیز و ذلیل ع...
بخش ۱۰ - اندر جمال عقل
سبب امت و رسولی او علت صورت و هیولی او او نهادست هم به امر قدم صورت اندر هیولی عالم کان وجودی که بیزبان باشد از هیولی ع...